Toshkent Respublika fond birjasida Oʻzbekiston milliy investitsiya jamgʻarmasi (UzNIF) aksiyalari bilan savdolar ilk kundayoq sezilarli oʻsish bilan boshlandi. Buni birja kotirovkalari maʼlumotlaridan koʻrish mumkin.

Avvalroq UzNIF aksiyalari bilan savdolar 18 maydan boshlanishi maʼlum qilingandi. Savdolarning birinchi kunida deyarli ikki soat ichida bitimlar hajmi 1,2 mlrd soʻmdan oshdi.

Xabar tayyorlanayotgan vaqtda UzNIF aksiyalari fond bozorida eng koʻp savdo qilinayotgan aktiv boʻlib turibdi. Hozirda bitta UzNIF aksiyasi narxi 6,20 soʻmni tashkil qilmoqda. Savdolar davomida eng yuqori narxi 7,50 soʻm boʻlgan.

Savdolarning ilk kunida aksiya narxi 24 foizga oshgan. Dastlabki joylashtirish narxiga nisbatan esa oʻsish 40,6 foizni tashkil qilmoqda. IPO davomida 12 mlrd soʻmgacha boʻlgan buyurtmalar uchun bitta aksiya 4,41 soʻmdan taklif qilingan edi.

Aksiyalarni qanday sotib olish mumkin?

UzNIF aksiyalarini sotib olish uchun investor avvalo brokerlik hisobvaragʻi ochishi kerak. Chunki jismoniy shaxs fond birjasida bevosita oʻzi savdo qila olmaydi — aksiyalar broker orqali xarid qilinadi. Broker mijoz topshirigʻi asosida uning nomidan va hisobidan qimmatli qogʻozlar bilan bitim tuzuvchi professional ishtirokchi hisoblanadi.

Buning uchun investor Toshkent fond birjasi aʼzosi boʻlgan brokerlardan birini tanlaydi. Broker tanlangach, u bilan shartnoma tuziladi va brokerlik hisobvaragʻi ochiladi. Odatda buning uchun shaxsni tasdiqlovchi hujjat va STIR yetarli boʻladi.

Masalan, bozorda Jett, GoInvest kabi mobil ilovalar orqali brokerlik hisobini masofadan ochish, hisobga pul kiritish va aksiyalarni sotib olish imkoniyati mavjud.

Hisob ochilgandan keyin investor brokerlik hisobiga mablagʻ kiritadi. Shundan soʻng brokerning savdo tizimi, mobil ilovasi yoki shaxsiy kabineti orqali UzNIF aksiyalarini qidiradi. UzNIF aksiyalari Toshkent fond birjasida UZNF tickeri ostida savdoga qoʻyilgan, oddiy aksiya kodi esa UZ705898 hisoblanadi.

Keyingi bosqichda investor nechta aksiya olmoqchi ekanini va qanday narxda xarid qilishini belgilaydi. Agar bozorda shu narxda sotuvchi mavjud boʻlsa, buyurtma bajariladi va aksiyalar investor portfelida aks etadi. Agar mos narxda sotuvchi topilmasa, buyurtma bajarilmay qolishi yoki qisman bajarilishi mumkin.

Londondagi koʻrsatkichlar

Londonda esa UzNIF aksiyalari GDR shaklida chiqarilgan edi. 18 may kuni Oʻzbekistonning yirik davlat aktivlaridan biri ilk bor London fond birjasida global investorlar savdosiga chiqdi. Mazkur tadbirda Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva ham ishtirok etmoqda.

18 may kuni London fond birjasida savdolar UzNIF GDR’lari uchun $27 narx bilan ochildi. Bu IPO narxi — $25 ga nisbatan 10 foizlik oʻsishni anglatadi. Umumiy savdolar davomida GDR’larning eng yuqori narxi $28,03 gacha koʻtarilgan (15 may kuni).

UzNIF aksiyalari narxi Toshkentda 40 foizdan koʻproqga, Londonda esa 10 foizga qimmatlashdi

UzNIF Toshkent va London fond birjalarida IPO boshlanganini eʼlon qildi

BlackRock va Franklin Resources UzNIF aksiyalariga $300 mln sarmoya kiritadi