Oʻzbekistonning tashqi savdo taqchilligi 7,5 mlrd dollarga yetdi

Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, joriy yilning dastlabki besh oyida Oʻzbekistonning tashqi savdo aylanmasi 32 mlrd 765,5 mln dollarni tashkil etdi. Bu 2025 yilning mos davridagidan 1,2 mlrd dollar yoki 3,7 foizga koʻp.

Hisobot davrida eksport hajmi 12 mlrd 638,1 mln dollarni, import esa 20 mlrd 127,4 mln dollarni tashkil qildi. Eksport 2,3 mlrd dollarga yoki 15,5 foizga kamaygan boʻlsa, import 3,5 mlrd dollarga yoki 20,8 foizga oshdi.

Savdo taqchilligi 4,4 baravar kengaydi

Eksport va import oʻrtasidagi farq natijasida Oʻzbekistonning tashqi savdo balansi 7 mlrd 489,3 mln dollarlik manfiy saldo bilan shakllandi.

Taqqoslash uchun, 2025 yil yanvar–may oylarida savdo taqchilligi 1 mlrd 702,6 mln dollarni tashkil etgan edi. Shu tariqa, bir yil ichida manfiy saldo qariyb 5,8 mlrd dollarga koʻpayib, 4,4 baravar kengaydi.

Bunga bir tomondan oltin eksportining keskin kamayishi, ikkinchi tomondan mashina va uskunalar, oziq-ovqat, yoqilgʻi hamda kimyo mahsulotlari importining oʻsishi taʼsir koʻrsatgan.

Oltin eksporti qariyb 5 mlrd dollarga kamaydi

Yanvar–may oylarida Oʻzbekiston 1 mlrd 503,8 mln dollarlik nomonetar oltin eksport qildi. Oʻtgan yilning mos davrida bu koʻrsatkich 6 mlrd 492,1 mln dollarni tashkil etgan.

Natijada oltin eksporti bir yil ichida qariyb 5 mlrd dollarga yoki 76,8 foizga qisqardi. Uning jami eksportdagi ulushi ham 43,4 foizdan 11,9 foizgacha tushdi.

Shu bilan birga, oltin hisobga olinmagan tovarlar eksporti 6,5 mlrd dollarga yetib, oʻtgan yilga nisbatan 29,4 foizga oshdi. Bu oltindan tashqari eksport yoʻnalishlarida oʻsish saqlanib qolayotganini koʻrsatadi.

Xizmatlar eksporti 4,6 mlrd dollarga yetdi

Eksportdagi eng yuqori oʻsishlardan biri xizmatlar sohasida kuzatildi. Yanvar–may oylarida xizmatlar eksporti 4 mlrd 588,6 mln dollarni tashkil etib, bir yil avvalgiga nisbatan 34,9 foizga oshdi.

Xizmatlar jami eksportning 36,3 foizini tashkil qildi. Uning tarkibida:

• safarlar va turizm xizmatlari — 2 mlrd 244,2 mln dollar;
• transport xizmatlari — 1 mlrd 660,4 mln dollar;
• telekommunikatsiya, kompyuter va axborot xizmatlari — 441,8 mln dollar;
• boshqa tadbirkorlik xizmatlari — 93,1 mln dollarni tashkil etdi.

Turizm xizmatlari xizmatlar eksportining 48,9 foizini, transport xizmatlari esa 36,2 foizini egalladi.

Toʻqimachilik eksporti 20 foizga oshdi

Oʻzbekiston yanvar–may oylarida 1,3 mlrd dollarlik toʻqimachilik mahsulotlarini eksport qildi. Bu 2025 yilning mos davriga nisbatan 20,1 foizga koʻp.

Toʻqimachilik mahsulotlari jami eksportning 10 foizini tashkil etdi. Eksport tarkibida tayyor toʻqimachilik mahsulotlari 50,8 foiz, ip-kalava esa 32,3 foiz ulushga ega boʻldi.

Sanoat tovarlari eksporti 18 foizga oshib, 1,9 mlrd dollarga, turli xil tayyor mahsulotlar eksporti esa qariyb ikki baravar oʻsib, 1,1 mlrd dollarga yetdi.

Xususan, kiyim-kechak va ularning anjomlari eksporti 520,7 mln dollarni tashkil etib, 34,8 foizga oʻsdi.

Meva-sabzavot eksportidan 635,8 mln dollar tushdi

Dastlabki besh oyda Oʻzbekiston 736 ming tonna meva va sabzavot eksport qildi. Eksportning jismoniy hajmi 0,8 foizga kamayganiga qaramay, uning qiymati 2,7 foizga oshib, 635,8 mln dollarga yetdi.

Meva va rezavorlar eksporti 162,2 mln dollarni, sabzavotlar eksporti esa 138,5 mln dollarni tashkil etdi.

Eksport qilingan asosiy mahsulotlar orasida:

• quritilgan uzum — 53,2 mln dollar;
• karam — 51,5 mln dollar;
• piyoz — 48,9 mln dollar;
• gilos — 37,1 mln dollar;
• mosh — 30,4 mln dollar;
• quritilgan olxoʻri — 26,7 mln dollar;
• pomidor — 22,7 mln dollar;
• quritilgan oʻrik — 22,7 mln dollar qayd etildi.

Anor eksporti 7,5 ming tonnaga yetib, undan 11,1 mln dollar daromad olingan.

Importning uchdan birini mashina va uskunalar tashkil etdi

Oʻzbekistonning umumiy importi 20,1 mlrd dollarga yetdi. Shundan 18,1 mlrd dollari tovarlar, 2,1 mlrd dollari xizmatlar importiga toʻgʻri keldi.

Import tarkibida eng katta ulush mashina va transport asbob-uskunalariga tegishli boʻldi. Ushbu toifadagi import 20,5 foizga oshib, 6 mlrd 660,3 mln dollar yoki jami importning 33,1 foizini tashkil etdi.

Jumladan:

• avtomobillar va transport vositalari — 1 mlrd 552,1 mln dollar;
• avtomobil qismlari va anjomlari — 723,1 mln dollar;
• yoʻlovchi avtomobillari — 599,8 mln dollar;
• elektr mashinalari va jihozlari — 1 mlrd 156,2 mln dollar;
• sanoat mashinalari va ularning detallari — 979 mln dollar;
• maxsus ishlab chiqarish uskunalari — 967,4 mln dollar;
• telekommunikatsiya uskunalari — 653,9 mln dollarni tashkil etdi.

Yoʻlovchi avtomobillari importi 84,4 foizga, telekommunikatsiya uskunalari 81,7 foizga, kompyuter va maʼlumotlarni qayta ishlash qurilmalari importi esa qariyb ikki baravar oshgan.

Oziq-ovqat importi 42 foizga koʻpaydi

Oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar importi 2 mlrd 312,5 mln dollarga yetib, oʻtgan yilga nisbatan 42,3 foizga oshdi. Uning umumiy importdagi ulushi 9,8 foizdan 11,5 foizga koʻtarildi.

Asosiy oziq-ovqat importi:

• don va undan tayyorlangan mahsulotlar — 632,5 mln dollar;
• goʻsht va goʻsht mahsulotlari — 393,6 mln dollar;
• shakar, asal va shakar mahsulotlari — 296,4 mln dollar;
• meva va sabzavotlar — 284 mln dollar;
• choy, qahva, kakao va ziravorlar — 214,3 mln dollar;
• sut mahsulotlari va tuxum — 158,1 mln dollarni tashkil qildi.

Don mahsulotlari importi 63,5 foizga, shakar importi 51,1 foizga, goʻsht importi esa 46,9 foizga oshdi.

Gaz va benzin importi keskin oshdi

Mineral yoqilgʻi va moylash materiallari importi 31,7 foizga oʻsib, 1 mlrd 861,3 mln dollarga yetdi.

Shundan:

• neft va neft mahsulotlari — 1 mlrd 7,3 mln dollar;
• tabiiy va sunʼiy gaz — 724,7 mln dollar;
• benzin — 373,4 mln dollar;
• dizel yoqilgʻisi — 226,8 mln dollar;
• suyultirilgan gaz — 68,2 mln dollarni tashkil etdi.

Tabiiy gaz importi 84,1 foizga, benzin importi esa 85,1 foizga oshgan.

Xitoy bilan savdo 7,7 mlrd dollarga yaqinlashdi

Oʻzbekiston 185 dan ortiq mamlakat bilan savdo aloqalarini amalga oshirdi. Tashqi savdo aylanmasida eng katta ulush Xitoy va Rossiya hissasiga toʻgʻri keldi.

Yirik savdo hamkorlari:

• Xitoy — 7 mlrd 650,9 mln dollar;
• Rossiya — 5 mlrd 774,5 mln dollar;
• Qozogʻiston — 2 mlrd 267 mln dollar;
• Turkiya — 1 mlrd 197,8 mln dollar;
• Afgʻoniston — 915,8 mln dollar;
• Fransiya — 771,9 mln dollar;
• Janubiy Koreya — 747,8 mln dollar;
• BAA — 746,6 mln dollar.

Xitoy Oʻzbekiston tashqi savdosining 23,4 foizini, Rossiya 17,6 foizini, Qozogʻiston esa 6,9 foizini shakllantirdi.

Eksport boʻyicha Rossiya 1 mlrd 881,4 mln dollar bilan birinchi oʻrinni egalladi. Undan keyingi oʻrinlarda Xitoy — 1 mlrd 158,2 mln dollar va Afgʻoniston — 817,8 mln dollar qayd etildi.

Importda esa Xitoyning ulushi 32,3 foiz yoki 6 mlrd 492,7 mln dollarni tashkil qildi. Rossiyadan 3 mlrd 893,1 mln dollarlik, Qozogʻistondan esa 1 mlrd 693,4 mln dollarlik tovar va xizmatlar import qilingan.