Meta va Google bolalarda ijtimoiy tarmoqqa qaramlikni ataylab kuchaytirganlikda aybdor deb topildi
Los Angelesda hakamlar hayʼati Meta va Google kompaniyalarini yosh foydalanuvchilarda ijtimoiy tarmoqqa qaramlikni kuchaytirganlikda aybdor deb topdi. Sud qaroriga koʻra, kompaniyalar 20 yoshli daʼvogarga jami 6 million dollar zarar toʻlashi kerak. Mazkur ish 1600 dan ortiq shunga oʻxshash daʼvolar uchun muhim sud pretsedenti boʻlishi mumkin.
AQShning Los Angeles shahrida hakamlar hayʼati Meta (Instagram egasi) va Google (YouTube egasi) kompaniyalarini yosh foydalanuvchilarda ijtimoiy tarmoqqa qaramlik rivojlanishiga sabab boʻlganlikda aybdor deb topdi.
25 mart kuni chiqarilgan qarorga koʻra, kompaniyalar platformalarni loyihalash va boshqarishda beparvolik qilgan hamda yoshlarni platformada uzoq ushlab turuvchi zararli funksiyalarni ataylab yaratgan.
Sud daʼvogarga 6 mln dollar miqdorida zarar undirishni belgiladi: shundan 3 mln dollar kompensatsiya, yana 3 mln dollar jarima sifatida. Javobgarlikning 70 foizi Meta zimmasiga (4,2 mln dollar), 30 foizi esa Google zimmasiga (1,8 mln dollar) yuklatildi. Hakamlar hayʼati kompaniyalar faoliyatida “yovuz niyat, zulm yoki firibgarlik” alomatlari borligini ham qayd etdi.
Daʼvoga koʻra, platformalardagi cheksiz skroll (infinite scroll), avtomatik video ijrosi (autoplay) va doimiy bildirishnomalar kabi funksiyalar yosh foydalanuvchilarni ilovalarga qaram qilib qoʻyish uchun ishlab chiqilgan. Sudda Metaʼning ichki hujjatlari, jumladan “Project Myst” loyihasi ham taqdim etilib, unda bolalar ijtimoiy tarmoqlarga ayniqsa tez qaram boʻlishi mumkinligi qayd etilgani aytildi.
Sud materiallariga koʻra, daʼvogar 6 yoshidan boshlab platformalardan foydalangan va keyinchalik tana dismorfiyasi, depressiya hamda xavotir kabi ruhiy muammolar bilan tashxis qoʻyilgan.
Mazkur ish sinov sifatidagi muhim sud jarayoni hisoblanadi. U 1600 dan ortiq shunga oʻxshash daʼvolar uchun sud amaliyotiga taʼsir qilishi mumkin.
Meta va Google sud qaroriga rozi emasligini bildirib, apellyatsiya berishini maʼlum qildi. Meta oʻsmirlar ruhiy salomatligi murakkab masala ekanini taʼkidlasa, Google esa YouTube’ni ijtimoiy tarmoq emas, balki video streaming xizmati sifatida talqin qilishini bildirdi.
