Meta ва Google болаларда ижтимоий тармоққа қарамликни атайлаб кучайтирганликда айбдор деб топилди

АҚШнинг Лос Ангелес шаҳрида ҳакамлар ҳайъати Meta (Instagram эгаси) ва Google (YouTube эгаси) компанияларини ёш фойдаланувчиларда ижтимоий тармоққа қарамлик ривожланишига сабаб бўлганликда айбдор деб топди. 

25 март куни чиқарилган қарорга кўра, компаниялар платформаларни лойиҳалаш ва бошқаришда бепарволик қилган ҳамда ёшларни платформада узоқ ушлаб турувчи зарарли функцияларни атайлаб яратган.

Суд даъвогарга 6 млн доллар миқдорида зарар ундиришни белгилади: шундан 3 млн доллар компенсация, яна 3 млн доллар жарима сифатида. Жавобгарликнинг 70 фоизи Мета зиммасига (4,2 млн доллар), 30 фоизи эса Google зиммасига (1,8 млн доллар) юклатилди. Ҳакамлар ҳайъати компаниялар фаолиятида “ёвуз ният, зулм ёки фирибгарлик” аломатлари борлигини ҳам қайд этди.

Даъвога кўра, платформалардаги чексиз скролл (инфините scroll), автоматик видео ижроси (аутоплай) ва доимий билдиришномалар каби функциялар ёш фойдаланувчиларни иловаларга қарам қилиб қўйиш учун ишлаб чиқилган. Судда Метаънинг ички ҳужжатлари, жумладан “Project Myst” лойиҳаси ҳам тақдим этилиб, унда болалар ижтимоий тармоқларга айниқса тез қарам бўлиши мумкинлиги қайд этилгани айтилди.

Суд материалларига кўра, даъвогар 6 ёшидан бошлаб платформалардан фойдаланган ва кейинчалик тана дисморфияси, депрессия ҳамда хавотир каби руҳий муаммолар билан ташхис қўйилган.

Мазкур иш синов сифатидаги муҳим суд жараёни ҳисобланади. У 1600 дан ортиқ шунга ўхшаш даъволар учун суд амалиётига таъсир қилиши мумкин.

Meta ва Google суд қарорига рози эмаслигини билдириб, апелляция беришини маълум қилди. Meta ўсмирлар руҳий саломатлиги мураккаб масала эканини таъкидласа, Google эса YouTube’ни ижтимоий тармоқ эмас, балки видео стреаминг хизмати сифатида талқин қилишини билдирди.