Hormuz boʻgʻozidagi inqiroz: Goldman Sachs 2026 yil uchun neft narxi prognozini sezilarli oshirdi

22 mart kuni Goldman Sachs banki 2026 yil uchun neft narxi prognozlarini oshirdi. Bu haqda TheStreet yozmoqda.

Bunga Hormuz boʻgʻozining uzoq vaqt yopiq qolishi sabab boʻlmoqda. Bank bu holatni jahon xom neft bozori tarixidagi eng katta taʼminot shoki deb taʼrifladi. Bu shunchaki modeldagi kichik oʻzgarish emas, balki energiya narxlari qayerga qarab ketayotganini tubdan qayta koʻrib chiqishdir.

Endilikda 2026 yilda Brent markali neftning oʻrtacha narxi bir barrel uchun $85 ni tashkil etishi kutilmoqda. Bu Goldman’ning avvalgi $77 lik prognozidan ancha yuqori. WTI (West Texas Intermediate) nefti narxi esa $72 dan $79 ga koʻtarildi. Tahlilchi Daan Struyven boshchiligida tayyorlangan ushbu eslatma AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi toʻrtinchi haftaga kirib, hal boʻlish belgilarisiz davom etayotgan bir paytda eʼlon qilindi.

Goldman Sachs kutilmalari qanday taxminlarga asoslanadi?

Goldman’ning asosiy ssenariysi shuni koʻrsatadiki, boʻgʻoz orqali oqimlar olti hafta davomida odatdagi darajaning atigi 5% idan iborat boʻlib qoladi. Shundan soʻng bir oylik bosqichma-bosqich tiklanish davri boshlanadi. Ushbu ssenariyga koʻra, neftning umumiy yoʻqotilishi 800 million barreldan oshadi.

• Hozirgi kunda Yaqin Sharqdagi xom neft qazib olishdagi yoʻqotishlar kuniga 11 million barrelni tashkil etmoqda.
• Goldman bu koʻrsatkich har qanday tiklanish boshlanishidan oldin kuniga 17 million barrelga yetishini kutmoqda.

Vaziyatning koʻlamini toʻgʻri tushunish uchun shuni taʼkidlash kerakki, dunyo neftining qariyb 20 foizi va suyultirilgan tabiiy gazning (LNG) 20 foizi aynan Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtadi. Bunday ulkan koʻlamdagi muammoning tezkor yechimi yoki muqobil yoʻli yoʻq.

Shuningdek, Goldman tuzilmaviy oʻzgarishlar haqida ham dalil keltirmoqda. Boʻgʻoz qayta ochilganidan keyin ham narxlar urushdan oldingi darajaga tezda qaytishi kutilmayapti. Ushbu shok bozorlarni Fors koʻrfazida neft qazib olish konsentratsiyasini qayta baholashga majbur qildi. Bu xatar ustamasi endilikda faqat qisqa muddatli shartnomalarga emas, balki uzoq muddatli neft forvardlariga ham toʻliq kiritilgan.

Yaqin kelajak va yil yakunidagi holat

Goldman joriy yilning mart va aprel oylari davomida Brent markali neft narxi oʻrtacha $110 atrofida boʻlishini kutmoqda. 23 mart holatiga koʻra Brent fyucherslari taxminan $113 dan sotilayotgan edi, bu esa bankning ushbu prognoziga toʻla mos keladi.

Yilning oxiriga borib, Goldman taʼminot normallashgani sari narxlar pasayishini prognoz qilmoqda. Bankning 2026 yil 4-choragi uchun asosiy ssenariysi Brent uchun $71 va WTI uchun $67 ni tashkil qiladi. Ikkala koʻrsatkich ham avvalgi $66 va $62 lik hisob-kitoblardan oshirilgan.

Ammo xatarli ssenariy ancha jiddiy koʻrinishga ega. Agar boʻgʻozdagi uzilish ikki oyga choʻzilsa, 4-chorakda Brent narxi bir barrel uchun $93 ga yetishi mumkin. Favqulodda oʻta keskin holatlarda, Goldman narxlar hatto 2008 yildagi rekord koʻrsatkichdan ham oshib ketishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda.

Goldman’ning 2027 yil uchun Brent boʻyicha asosiy ssenariysi $80 ni tashkil etadi. Bu shuni anglatadiki, dunyo urushdan oldingi holatga qaytmaydi. Bank Fors koʻrfazidagi tuzilmaviy xavf endi butunlay qayta baholanganiga va u doimiy boʻlib qolishiga ishonadi.

AQShda retsessiya ehtimoli 30% gacha oshirildi

Ushbu voqealar zanjiri shunchaki energiya inqirozi emas, u toʻgʻridan-toʻgʻri global iqtisodiyot va pul-kredit siyosatiga daxldordir.

"Goldman Sachs" aynan mana shu neft shoki sababli AQSh Federal Zaxira Tizimi (FZT) tomonidan foiz stavkalarini pasaytirish prognozini bekor qildi. Bank endi iyun oyida stavkalar pasaytirilishini kutmayapti. Birinchi pasaytirish kutilmasi sentabrga koʻchirildi, ikkinchisi esa dekabrda kutilmoqda.

FZT 18 mart kungi yigʻilishida ketma-ket ikkinchi marta stavkalarni oʻzgarishsiz qoldirdi. Rais Jerom Pauell neft narxining koʻtarilishi bir vaqtning oʻzida inflyatsiyani oshirib, iqtisodiy oʻsishni pasaytirishini tan oldi:

• Stavkalarni pasaytirish – inflyatsiyani tezlashtirib yuborish xavfini tugʻdiradi.
• Ularni oʻzgarishsiz qoldirish – sekinlashayotgan iqtisodiyotni retsessiyaga (jaranglikka) olib kelish xavfini yaratadi.

Natijada, "Goldman Sachs" AQShda kelgusi 12 oy ichida retsessiya yuz berish ehtimolini urushdan oldingi 20% dan 30% gacha oshirdi. Bankning asosiy ssenariysi hamon iqtisodiyotning uzluksiz oʻsishda davom etishi boʻlib qolsa-da, bu oʻsish chegarasi endi sezilarli darajada toraygan.