Туронбанкни сотиш кечикиши, Алоқабанк хусусийлаштирилиши эса бекор бўлиши мумкин — Fitch
Fitch Ratings Алоқабанк ва Туронбанкнинг хусусийлаштирилиши яқин йилларда амалга ошишини кутмаяпти. Агентлик фикрича, ушбу банкларни хорижий стратегик инвесторларга сотиш учун аввал йирикроқ банклар муваффақиятли хусусийлаштирилиши ва банкларнинг бизнес модели жиддий трансформация қилиниши керак.
Аввалроқ Fitch Ratings Ўзбекистондаги давлат улушига эга 7 та банк бўйича рейтинг ҳаракатларини эълон қилган эди. Агентлик ушбу банклар прогнозини “барқарор”дан “ижобий”га ўзгартирган. Прогнози яхшиланган банклар қаторида Алоқабанк ва Туронбанк ҳам бор.
Fitch ўз изоҳида ушбу икки банкнинг хусусийлаштирилиши масаласига ҳам алоҳида тўхталган. Агентликка кўра, ҳукумат Алоқабанк ва Туронбанкдаги назорат пакетларини 2030 йил охиригача хорижий стратегик инвесторларга сотишни режалаштирган. Шунга қарамай, Fitch бу жараён яқин муддатда амалга ошишини кутмаяпти.
Аввал йирик банклар сотилиши керак
Fitch баҳосига кўра, Алоқабанк ва Туронбанкнинг хусусийлаштирилиши йирикроқ давлат банклари муваффақиятли сотилганидан кейингина реал кўриниш олиши мумкин.
Агентлик бундай жараён 2027 йилдан олдин бошланишини кутмайди. Яъни Алоқабанк ва Туронбанк бўйича сотув режалари мавжуд бўлса-да, уларнинг амалий босқичга чиқиши яқин орада кутилмаяпти.
Фитчъга кўра, ушбу банкларни муваффақиятли сотиш учун фақат инвестор топишнинг ўзи етарли эмас. Банкларнинг бизнес модели кенг кўламда ўзгартирилиши керак.
Агентлик бундай трансформация камида бир неча йил вақт олишини прогноз қилмоқда. Бу эса хусусийлаштириш жараёнининг чўзилиши мумкинлигини англатади.
Алоқабанк бўйича хусусийлаштириш эҳтимоли янада пастроқ
Fitch Алоқабанк бўйича алоҳида изоҳ берган. Агентликка кўра, банк 2025 йилда янги сиёсий ролни қабул қилгани сабабли унинг сотилиши эҳтимоли янада пасайган.
Fitch фикрича, Алоқабанк бўйича хусусийлаштириш режалари якунда бекор қилиниши ҳам мумкин.
Бу банкнинг давлат дастурлари ва устувор йўналишлардаги роли кучайгани билан боғлиқ бўлиши мумкин. Шу сабабли агентлик Алоқабанкни ҳали ҳам давлат қўллови билан боғлиқ банк сифатида баҳоламоқда.
Давлат қўллови сақланиб қолади
Fitch Алоқабанк ва Туронбанк давлат назоратида қолаётган даврда ҳукумат томонидан қўллаб-қувватланиши мумкинлигини рейтинг баҳосида инобатга олган.
Агентлик ушбу банклар бўйича давлат қўллови омилини сақлаб қолган. Бу уларнинг рейтинглари баҳоланишида муҳим омил бўлиб қолмоқда.
Шу билан бирга, Fitch Туронбанкни суверен рейтингдан бир поғона паст баҳолаган. Бунга банкнинг кичикроқ ҳажми, тизим учун нисбатан паст аҳамияти ва аниқ белгиланган сиёсий ролининг йўқлиги сабаб бўлган.
Хусусийлаштириш тезлашса, рейтингга босим бўлиши мумкин
Fitch Алоқабанк ва Туронбанк бўйича хусусийлаштириш жараёнининг тезлашишини эҳтимолий хатар сифатида кўрсатган.
Агар ҳукумат ушбу банкларни сотиш режасини жадаллаштирса ва натижада уларнинг давлат билан алоқаси заифлашса, бу рейтингларга салбий таъсир қилиши мумкин.
Умуман олганда, Fitch баҳосига кўра, Алоқабанк ва Туронбанк хусусийлаштириш режасида қолаётган бўлса-да, уларнинг яқин орада сотилиши кутилмаяпти. Айниқса, Алоқабанк бўйича хусусийлаштириш эҳтимоли банкнинг янги сиёсий роли сабаб янада паст баҳоланмоқда.
