SQBни хусусийлаштириш яна бир неча йил давом этиши мумкин — S&P

S&P Global Ratings “Ўзсаноатқурилишбанк”ни хусусийлаштириш мураккаб жараён бўлиб, у бир неча йил давом этиши мумкинлигини маълум қилди. 

Агентлик маълумотига кўра, ҳукумат дастлаб банкдаги миноритар улушни халқаро инвесторларга сотишни режалаштирмоқда. Хусусийлаштиришга қарамай, SQB яқин икки йил давомида давлат билан мустаҳкам алоқаларини сақлаб қолиши кутилмоқда.

S&P қайд этишича, SQB сўнгги беш йил давомида инвесторлар учун жозибадорлигини ошириш мақсадида трансформация дастурини амалга оширди. Банкда бошқарув жараёнларини марказлаштириш, оптималлаштириш, автоматлаштириш ва рақамлаштириш бўйича қатор лойиҳалар якунланган.

Бундан ташқари, корпоратив бошқарув тизими такомиллаштирилиб, банк самарадорлиги ва рентабеллигини ошириш чоралари кўрилган. Ҳозирда SQBнинг келажакдаги ривожланиш ташаббуслари ва стратегияси бўйича тўлиқ диагностика ўтказилмоқда.

Шунга қарамай, банк ҳамон асосан давлатга тегишли. 2025–2026 йилларда Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси SQBдаги 40 фоизлик улушни Ўзбекистон Миллий инвестиция жамғармаси, UzNIF’га ўтказди.

UzNIF 2026 йил май ойида IPO ўтказган. Жамғарма Ўзбекистондаги 13 та йирик давлат корхонасининг 25 фоиздан 40 фоизгача бўлган стратегик миноритар улушларига эгалик қилади. Ушбу компаниялар орасида SQB ягона банк ҳисобланади.

S&P баҳосига кўра, хусусийлаштириш режасига қарамай, SQB яқин икки йил ичида давлат билан мустаҳкам алоқалари ҳисобига бозордаги барқарор мавқеини сақлаб қолади. 2025 йил якунида банк кредит портфелининг қарийб 19 фоизи давлат ва муниципал ташкилотларга тўғри келган, ушбу кредитларнинг 45 фоизи ҳукумат кафолатлари билан таъминланган.

Агентлик банк келгуси бир неча йил давомида йирик давлат корхоналари, стратегик тармоқлар ва муҳим лойиҳаларга кредит ҳамда ҳисоб-китоб хизматларини кўрсатишда давом этишини кутмоқда. Банк хусусийлаштирилган тақдирда ҳам давлатга алоқадор кредитлар ва молиялаштириш манбаларининг улуши бирданига эмас, босқичма-босқич қисқариши прогноз қилинмоқда.

Айни пайтда SQB молиялаштиришда давлат ва халқаро молия институтларига юқори даражада боғлиқ. 

2025 йил охирида ушбу манбалар банк жами молиялаштиришининг қарийб 59 фоизини ташкил этган. Мижозлар, хусусий компаниялар ҳамда давлат ташкилотларининг депозитлари улуши эса 39 фоиз бўлган.

S&P банк хусусийлаштиришга тайёргарлик жараёнида муаммоли кредитларни аввалгидан эҳтиёткорроқ тан олаётганини ҳам қайд этди. Натижада SQBнинг учинчи босқич кредитлари ва балансига ўтган кўчмас мулклар улуши 2023 йилдаги 5,1 фоиздан 2025 йилда 9,1 фоизга етган.

Агентлик ушбу кўрсаткич келгуси 12–24 ойда 12 фоизгача ошиши мумкинлигини кутмоқда. Шу сабаб S&P SQBнинг “BB-/B” кредит рейтингларини ўзгаришсиз қолдирган бўлса-да, рейтинг бўйича прогнозни “барқарор”дан “салбий”га туширди.