12 013.520 so‘m

decrease

-10.880

13 649.760 so‘m

increase

6.880

159.950 so‘m

decrease

-0.460

12 013.520 so‘m

decrease

-10.880

4 соат аввал
Банк
87

Ўзбекистон банклари беш ойда рекорд даражадаги 8,5 трлн сўм соф фойда олди

2026 йилнинг январь–май ойларида Ўзбекистон тижорат банкларининг жами соф фойдаси 8,46 трлн сўмга етди. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 3,39 трлн сўм ёки 66,7 фоизга кўп бўлиб, камида сўнгги беш йилдаги энг юқори номинал натижа ҳисобланади.

Ўзбекистон банклари беш ойда рекорд даражадаги 8,5 трлн сўм соф фойда олди
Фото: AI/Pinkod.uz

Ўзбекистон тижорат банклари 2026 йилнинг январь–май ойларида жами 8,46 трлн сўм соф фойда олди. Бу 2025 йилнинг шу давридаги натижадан 3,39 трлн сўм ёки 66,7 фоиз кўпроқдир.

Банк тизимининг январь–май ойларидаги соф фойдаси:

  • 2022 йилда — 3,44 трлн сўм;
  • 2023 йилда — 4,83 трлн сўм;
  • 2024 йилда — 4,19 трлн сўм;
  • 2025 йилда — 5,08 трлн сўм;
  • 2026 йилда — 8,46 трлн сўмни ташкил этган.

Шу тариқа, банкларнинг жорий йилги фойдаси 2024 йилнинг мос давридагига нисбатан икки баравар, 2022 йилдагига нисбатан эса қарийб 2,5 баравар юқори бўлди.

Фойданинг учдан икки қисми 12 та йирик банк ҳиссасига тўғри келди

Фойданинг асосий қисми активлари 30 трлн сўмдан юқори бўлган банкларда шаклланган. Мазкур гуруҳга кирувчи 12 та банк январь–май ойларида жами 5,62 трлн сўм соф фойда олган.

Бу бутун банк тизими фойдасининг 66,4 фоизига тенг.

2025 йилнинг мос даврида ушбу гуруҳдаги банкларнинг фойдаси 2,56 трлн сўмни ташкил этган эди. Бир йил ичида кўрсаткич 3,06 трлн сўмга ёки қарийб 2,2 бараварга ошган.

Бироқ бунда гуруҳ таркиби ҳам ўзгарганини ҳисобга олиш лозим. Активлари 30 трлн сўмдан юқори банклар сони бир йил ичида 9 тадан 12 тага кўпайган. Шунинг учун гуруҳ фойдасининг ўсиши нафақат айрим банклар даромадлилиги яхшилангани, балки яна учта банк ушбу тоифага ўтгани билан ҳам боғлиқ.

Активлари 10–30 трлн сўм бўлган 10 та банкнинг жами соф фойдаси 2,34 трлн сўмни ташкил этди. Натижада активлари 10 трлн сўмдан юқори бўлган 22 та банк тизимдаги жами фойданинг қарийб 94 фоизини олган.

Активлари 3–10 трлн сўм бўлган еттита банк 478 млрд сўм фойда кўрган.

Энг кичик банклар гуруҳида ҳам натижа яхшиланган. Активлари 3 трлн сўмдан кам бўлган банклар 2025 йилнинг беш ойида жами 89 млрд сўм зарар кўрган бўлса, жорий йилда 21 млрд сўм соф фойдага чиққан.

Фойда активлар ва кредитлардан анча тез ўсмоқда

Банкларнинг соф фойдаси уларнинг асосий баланс кўрсаткичларига нисбатан анча тез ошган.

2025 йил 1 июндан 2026 йил 1 июнгача:

  • банк тизими активлари 18,6 фоизга ошиб, 984,4 трлн сўмга;
  • кредит портфели 12 фоизга ошиб, 636 трлн сўмга;
  • банк капитали қарийб 20 фоизга ошиб, 145,5 трлн сўмга етган.

Соф фойда эса айни даврда 66,7 фоизга кўпайган.

Демак, фойданинг ўсиши фақат банк баланслари кенгайгани билан изоҳланмайди. Банклар мавжуд актив ва капиталнинг ҳар бир сўмидан олдингига нисбатан кўпроқ даромад ола бошлаган.

Банклар рентабеллиги ҳам ошди

Банк тизимида активлар рентабеллиги — ROA 2025 йил 1 июндаги 1,9 фоиздан 2026 йилнинг шу санасида 2,4 фоизга кўтарилган.

Капитал рентабеллиги — ROE эса 10,3 фоиздан 14,5 фоизга етган.

ROA банк активларининг даромад келтириш самарадорлигини, ROE эса акциядорлар киритган капиталга нисбатан қанча фойда олинаётганини кўрсатади.

Энг юқори рентабеллик активлари 10–30 трлн сўм бўлган банкларда қайд этилган. Ушбу гуруҳда:

  • ROA — 4,4 фоиз;
  • ROE — 24,1 фоизни ташкил этган.

Активлари 30 трлн сўмдан юқори йирик банкларда ROA 2 фоиз, ROE эса 12,4 фоиз бўлган. Яъни йирик банклар мутлақ суммада энг кўп фойда олган бўлса-да, актив ва капиталга нисбатан рентабеллик бўйича ўрта-йирик банклар юқорироқ натижа кўрсатган.

Банклар сони камайган, фойда эса кескин ошган

2025 йил 1 июнь ҳолатига Ўзбекистонда 36 та тижорат банки фаолият юритган бўлса, 2026 йилнинг шу санасида уларнинг сони 34 тани ташкил этган.

Шунга қарамай, банк тизимининг жами фойдаси 66,7 фоизга ошган. Бу фойданинг камроқ банклар ўртасида шаклланаётганини ва унинг асосий қисми йирик ҳамда ўрта банкларда жамланаётганини кўрсатади.

Депозитлар кредитлардан тезроқ кўпаймоқда

Банкларнинг жами депозитлари бир йил ичида 345,6 трлн сўмдан 460,6 трлн сўмга етган. Ўсиш 115 трлн сўм ёки 33,3 фоизни ташкил этган.

Кредит портфели эса шу даврда 12 фоизга ошган.

Натижада кредитларнинг депозитларга нисбати 164 фоиздан 138 фоизга пасайган. Бу банкларнинг кредитлашда депозитлар ва бошқа ички ресурсларга кўпроқ таянаётганини кўрсатади.

Бироқ депозитларнинг кескин ошиши автоматик равишда юқори фойда дегани эмас. Чунки банклар жалб қилинган маблағлар учун фоиз тўлайди. Фойдага кредит ва депозит ставкалари ўртасидаги фарқ, яъни фоиз маржаси ҳам таъсир қилади.

Қимматли қоғозларга инвестициялар 76 фоизга ошган

Банклар балансидаги инвестициялар ва қимматли қоғозлар ҳажми бир йил ичида 70,8 трлн сўмдан 124,9 трлн сўмга етган.

Ўсиш қарийб 54 трлн сўм ёки 76 фоизни ташкил этган.

Бу банклар даромадларини фақат кредитлаш ҳисобидан эмас, давлат ва корпоратив қимматли қоғозлар ҳамда бошқа молиявий инструментлар орқали ҳам шакллантираётганини кўрсатиши мумкин.

Шу билан бирга, Марказий банкнинг умумий статистикаси фойданинг айнан қанча қисми кредитлар, қимматли қоғозлар, комиссиялар ёки валюта операциялари ҳисобидан олинганини кўрсатмайди. Буни аниқлаш учун банкларнинг батафсил даромад ва харажатлар ҳисоботларини алоҳида таҳлил қилиш талаб этилади.

Рекорд номинал кўрсаткичда қайд этилган

2026 йилнинг беш ойида қайд этилган 8,46 трлн сўмлик фойда номинал суммадаги натижа ҳисобланади, яъни инфляция таъсиридан тозаланмаган.

Шунга қарамай, банкларнинг ROA ва ROE кўрсаткичлари ҳам ошгани фойда ўсиши фақат нархларнинг кўтарилиши билан боғлиқ эмаслигини кўрсатади.

Бироқ юқори фойданинг барқарорлигини баҳолашда кредитлар сифати, муаммоли қарзлар, эҳтимолий йўқотишлар учун яратилган захиралар ва бир марталик даромадларни ҳам ҳисобга олиш керак.

2026 йил 1 июнь ҳолатига банк тизимидаги муаммоли кредитлар ҳажми 23,6 трлн сўмни, уларнинг жами кредитлардаги улуши эса 3,7 фоизни ташкил этган.

Ҳозирги натижалар сақланиб қолса, 2026 йил банк тизими учун соф фойда бўйича янги рекорд йилга айланиши мумкин. Бироқ беш ойлик кўрсаткични тўғридан-тўғри 12 ойга кўпайтириш тўғри бўлмайди. Йил якунидаги натижага кредитлар бўйича захиралар, фоиз ставкалари, валюта курси ва банкларнинг харажатлари ҳам таъсир қилади.

Pinkod.uz сайтида эълон қилинган материаллардан нусха кўчириш, тарқатиш ва бошқа шаклларда фойдаланиш фақат таҳририят ёзма розилиги билан амалга оширилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги томонидан 15.10.2024 санасида №440126 сонли гувоҳнома билан ОАВ сифатида рўйхатга олинган.

© 2026 Pinkod.uz.
Барча ҳуқуқлар ҳимояланган.

18+