Марказий банк иқтисодий ўсиш прогнозини 8 фоизга, инфляция прогнозини эса 7 фоизга кўтарди
2026 йил якунида Ўзбекистон иқтисодиёти аввал кутилганидан тезроқ ўсиши, бироқ нархлар ошиши ҳам юқорироқ бўлиши прогноз қилинмоқда. Марказий банк 2027 йил учун иқтисодий ўсиш кутилмаларини ҳам яхшилади, инфляцияни эса келаси йил 5 фоизлик мақсадли кўрсаткичгача пасайтиришни режалаштирмоқда.
Ўзбекистон Марказий банки 4 ноябрь куни тақдим этилган янгиланган макроиқтисодий прогнозларида 2026 йил учун ялпи ички маҳсулотнинг (ЯИМ) реал ўсишини 8 фоиз даражасида баҳолади. Аввалги прогнозда иқтисодиёт 7,5–8 фоизга ўсиши кутилган эди.
Шу билан бирга, йил якуни учун инфляция прогнози 6,5 фоиздан 7 фоизга кўтарилди. Бу аввалги баҳога нисбатан 0,5 фоиз пунктга юқори.
Марказий банк бошқаруви 4 ноябрдаги йиғилишида асосий ставкани йиллик 14 фоиз даражасида ўзгаришсиз қолдиришга қарор қилди. Регулятор бу қарорни ички талабнинг юқорилиги ва инфляцион хатарлар сақланиб қолаётгани билан изоҳлади.
2026 йилнинг дастлабки тўққиз ойида Ўзбекистон иқтисодиёти 8,3 фоизга ўсди. Саноат, қурилиш ва хизматлар соҳаси иқтисодий фаолликнинг асосий омиллари бўлди. Марказий банк йилнинг қолган қисмида инвестициялар ва аҳоли реал даромадларининг ошиши ички талабни қўллаб-қувватлашини кутмоқда.
Таққослаш учун, 2025 йилда мамлакат иқтисодиёти 7,7 фоизга ўсган. Агар янги прогноз амалга ошса, жорий йилда иқтисодий ўсиш суръати ўтган йилга нисбатан 0,3 фоиз пунктга тезлашади.
Регулятор келгуси йиллар учун ҳам иқтисодий ўсиш прогнозларини оширди. Хусусан, 2027 йилда ЯИМнинг реал ўсиши 7–7,5 фоиз бўлиши кутилмоқда. Аввалги прогнозда бу кўрсаткич 6–7 фоиз оралиғида эди.
2028 йил учун иқтисодий ўсиш прогнози ҳам аввалги 6–7 фоиздан 6,5–7,5 фоизгача кўтарилди. 2029 йилда ҳам иқтисодиёт 6,5–7,5 фоизга ўсиши кутилмоқда.
Янгиланган прогнозларда инвестицияларнинг ўсиш суръатлари ҳам юқорироқ баҳоланган. Жумладан, 2026 йилда инвестициялар 14–16 фоизга, 2027 йилда эса 12–14 фоизга ошиши кутилмоқда. Аввал 2027 йил учун 7–10 фоизлик ўсиш прогноз қилинган эди.
Ташқи савдо бўйича ҳам кутилмалар қайта кўриб чиқилди. Олтинни ҳисобга олмаганда, экспорт 2026 йилда 20–25 фоизга ўсиши прогноз қилинмоқда. Аввалги баҳо 19–23 фоизни ташкил этган. 2027 йил учун экспорт ўсиши прогнози эса 8–12 фоиздан 10–14 фоизгача оширилган.
Бироқ хориждан пул ўтказмаларининг ўсиши бўйича кутилмалар пасайтирилди. Аввал Марказий банк 2026 йилда пул ўтказмалари 12–16 фоизга кўпайишини прогноз қилган бўлса, янги баҳода бу кўрсаткич 8–10 фоизни ташкил этмоқда. 2025 йилда пул ўтказмалари 27,6 фоизга ошган эди.
Инфляция прогнозининг оширилишига эса ички талабнинг юқорилиги, жаҳон бозорларидаги энергия ресурслари нархлари билан боғлиқ хатарлар ҳамда айрим тартибга солинадиган нархларнинг режалаштирилган оширилиши сабаб қилиб кўрсатилмоқда.
Сентябрь ойида Ўзбекистонда йиллик инфляция 6,4 фоиз, базавий инфляция эса 5,5 фоизни ташкил этган. Марказий банк иқтисодиётдаги талаб ишлаб чиқариш салоҳиятидан юқори шаклланаётгани нархлар ошишига босимни сақлаб қолиши мумкинлигини қайд этмоқда.
Шунга қарамай, регулятор 2027 йил якунига бориб инфляция 5 фоизгача пасайишини кутмоқда. Бу кўрсаткич 2028–2029 йилларда ҳам 5 фоиз даражасида сақланиши прогноз қилинган.
Марказий банкнинг янгиланган асосий сценарийсида умумий фискал тақчиллик 2026–2029 йиллар давомида ЯИМга нисбатан 3 фоиз даражасида бўлиши назарда тутилган.
Мазкур кўрсаткичлар Марказий банкнинг асосий сценарий бўйича прогнозлари бўлиб, ички ва ташқи иқтисодий шароитларнинг ўзгаришига қараб қайта кўриб чиқилиши мумкин.
