Трамп америкаликларга $5 мингдан ваъда қилди
Дональд Трамп республикачилар ноябрдаги оралиқ сайловларда Конгресснинг ҳар икки палатасида назоратни сақлаб қолса, АҚШнинг ҳар бир вояга етган фуқаросига $5 мингдан тўлашни ваъда қилди. “Трамп дивиденди” деб номланган ташаббуснинг умумий қиймати қарийб $1,2–1,3 трлн бўлиши мумкин.
АҚШ президенти Дональд Трамп бу таклифни 9-сентябр куни Далласда ўтказилган республикачилар қурилтойида эълон қилди.
Унга кўра, агар Республика партияси 3-ноябрдаги сайловлардан кейин ҳам Вакиллар палатаси ва Сенат устидан назоратни сақлаб қолса, ҳар бир вояга етган америкалик $5 минг миқдорида “дивиденд” олиши керак. Трамп пул фақат АҚШ ичида сарфланиши шартлигини ҳам айтди.
АҚШда тахминан 240–260 млн вояга етган фуқаро борлигини ҳисобга олганда, дастурнинг қиймати $1,2–1,3 трлн атрофида бўлиши мумкин. Трамп маблағнинг аниқ қаердан олиниши ҳақида батафсил механизмни тақдим этмади. Вице-президент Жей Ди Вэнс тарифлардан тушаётган даромадни молиялаштириш манбаларидан бири сифатида кўрсатган.
Бироқ ҳозирги тариф тушумлари бундай тўловларни тўлиқ қоплаш учун етарли эмас. Масалан, айрим ҳисоб-китобларга кўра, тарифлардан олинган даромад $133 млрд атрофида бўлган — бу $5 минглик чекларни молиялаштириш учун зарур сумманинг қарийб ўндан бирига тенг.
Бундан ташқари, президент бундай тўловларни мустақил равишда амалга ошира олмайди. Дастур федерал харажатларни талаб қилгани учун Конгресс томонидан тасдиқланиши керак.
Бу Трампнинг иккинчи президентлик муддати давомида америкаликларга йирик миқдорда тўғридан-тўғри пул бериш бўйича биринчи ташаббуси эмас.
2025-йил бошида у давлат харажатларини қисқартириш ҳисобидан ҳар бир солиқ тўловчига $5 минггача “DOGE дивиденди” бериш ғоясини қўллаб-қувватлаган эди. Бироқ Илон Маск бошчилигидаги DOGE кутилган ҳажмда тежамкорликка эриша олмади ва бу режа амалга ошмади.
Кейинчалик Трамп тарифлардан олинадиган даромад ҳисобидан америкаликларга $2 мингдан чек беришни таклиф қилди. Бу ташаббус ҳам ҳозиргача амалга оширилмаган.
Айни пайтда, Трамп маъмурияти Obamacare орқали суғурталанган қарийб 1 млн кишига $500 дан қайтаришни ҳам эълон қилди. Бу тўловлар аввалги оммавий дивиденд ташаббусларидан фарқли равишда барча америкаликларга эмас, фақат 30 штатдаги муайян суғурта мижозларига тегишли ва 2026-йил октябридан юборилиши режалаштирилган.
Шу тариқа, $5 минглик “Трамп дивиденди” президентнинг сўнгги 19 ой ичида америкаликларга тўғридан-тўғри пул тарқатишга доир камида тўртинчи ташаббуси бўлди. Олдинги икки йирик — DOGE ва тариф дивидендларидан ҳозиргача тўлов амалга оширилмаган, янги $5 минглик ташаббус эса республикачиларнинг ноябрдаги сайлов натижаси ва кейинчалик Конгресснинг розилигига боғлиқ.
